Τι είναι το Breathwork;

 

Το Breathwork στηρίζεται στην τεχνική της Συνειδητή Κυκλικής Αναπνοής, η οποία επιτρέπει στους συμμετέχοντες να αποκτήσουν πρόσβαση στις υποσυνείδητες αρνητικές σκέψεις που έχουν για τον εαυτό τους και τον κόσμο, σκέψεις που συχνά συνδέονται με κάποιο τραύμα.

Για να γίνει πιο εύκολα κατανοητό αυτό, είναι σημαντικό να δούμε τον απλό τρόπο με τον οποίο αυτές οι υποσυνείδητες αρνητικές σκέψεις δημιουργούνται και αποθηκεύονται στον εγκέφαλο. Μια καλή αρχή είναι να παρατηρήσουμε πώς αναπνεουμε όταν τρομάζουμε. Συνήθως, οι περισσότεροι από εμάς παίρνουμε μια απότομη εισπνοή και την κρατάμε μέσα. Σε αυτές τις στιγμές ο ερπετοειδής εγκέφαλος, που είναι υπεύθυνος για την επιβίωσή μας, μπαίνει αυτόματα σε κατάσταση μάχης/φυγής/παγώματος (fight/flight/freeze mode), τα επίπεδα αδρεναλίνης και των συναφών ορμονών εκτοξεύονται, το μυικό μας σύστημα προετοιμάζεται. Ολόκληρο το είναι μας βρίσκεται σε εγρήγορση.

Το ορθολογικό μέρος του εγκεφάλου (Νεοφλοιός) μπαίνει σε αναμονή, το επίκεντρό μας είναι τώρα η επιβίωση. Σε αυτή τη φάση συχνά υπάρχει η εντύπωση ότι όλες οι υπόλοιπες λειτουργίες και αισθήσεις υπολειτουργούν. Δεν είναι όμως ακριβώς έτσι. Οι αισθήσεις μας λειτουργούν κανονικά, στέλνοντας όλα τα μηνύματα που λαμβάνουν στον εγκέφαλο, ενημερώνοντάς τον για τα πάντα, αλλά ο εγκέφαλος παίρνει όλα αυτά τα ‘δευτερεύοντα’ σήματα και τα αποθηκεύει ώστε να τα επεξεργαστεί αργότερα, με την ησυχία του, όταν οι συνθήκες θα το επιτρέπουν. Στην παρούσα φάση επιλέγει να έχει στο προσκήνιο μόνο ό,τι θα χρησιμέψει για την επιβίωσή μας, για να λύσουμε το πρόβλημα, να διαχειριστούμε τη διαμάχη, την απειλή π.χ., το αυτοκίνητο που παραλίγο να μας πατήσει, τον καυγά με τον σύντροφό μας, το κυριακάτικο οικογενειακό γεύμα, και φυσικά τον δεινόσαυρο που μας κυνηγούσε μερικά εκατομμύρια χρόνια πριν. Όλες οι υπόλοιπες πληροφορίες, όλες οι αισθήσεις και τα συναισθήματα, όλη η συναισθηματική ενέργεια που ήρθε στην επιφάνεια μπαίνουν σε ένα κουτί.

Σε αυτές τις στιγμές της απειλής κάνουμε μια τρελή σκέψη, κάτι στο DNA μας λέει, χμμμ, αν κρατήσω την αναπνοή μου θα επιβιώσω.

Βέβαια, η βέλτιστη κατάσταση του ανθρώπου είναι η ισορροπία. Το σώμα θέλει πάντα να επιστρέψει σε αυτή, το συντομότερο δυνατόν. Συνεπώς, όταν η απειλή περάσει, αρχίζει να παράγει μελατονίνη, οξυτοκίνη και άλλες χαλαρωτικές ορμόνες. Η διαδικασία της ίασης ξεκινά.

Δυστυχώς, όμως, ο ερπετοειδής εγκέφαλος έχει διαφορετική άποψη. Είναι εκληκτικό αλλά ο ερπετοειδής εγκέφαλος δεν ξεχωρίζει τον αληθινό κίνδυνο από τον φανταστικό! Ακόμα και όταν θυμόμαστε ένα τραυματικό γεγονός που συνέβη πολλά πολλά χρόνια πριν, ο ερπετοειδής εγκέφαλος μπορεί να μπει στην ίδια κατάσταση μάχης/φυγής/παγώματος. Για αυτόν ακόμα και η απλή θύμηση ενός τραυματικού γεγονότος σημαίνει ότι ξαναζεί το τραύμα. Ξαναζεί όλα τα συναισθήματα, τις σωματικές αισθήσεις και την συναισθηματική ενέργεια που χρειάστηκε να καταπιέσει/αποθηκεύσει για να επιβιώσει. Και μαζί με αυτά και τις σκέψεις που κάναμε εκείνη τη στιγμή για τον εαυτό μας και τον κόσμο, π.χ. εγώ φταίω, είμαι χαζή, είναι κακός, δεν είμαι ασφαλής, δεν έπρεπε να το είχα κάνει αυτό κ.λπ.

Ο πολύ φυσιολογικός λόγος για τον οποίο δεν επιθυμούμε να προσεγγίσουμε ένα τραυματικό γεγονός είναι γιατί κάθε τραύμα εμπεριέχει τον φόβο. Ο φόβος είναι η συναισθηματική ενέργεια που καταπιέζεται πιο συχνά κατά τη διάρκεια ενός γεγονότος. Ο φόβος όμως είναι και η μεγαλύτερη ψευδαίσθηση του ανθρώπινου μυαλού.

Είναι ανθρώπινο να θέλουμε να αποφύγουμε οτιδήποτε μας κάνεις να αισθανόμαστε άβολα. Το μόνο πρόβλημα είναι ότι όσο και να τα αποφεύγουμε αυτά παραμένουν μέσα μας, στο υποσυνείδητό μας: Κρυμμένα αλλά ισχυρά.

Θεωρούμε ότι αποφασίζουμε συνειδητά, αλλά στην πραγματικότητα είναι οι υποσυνείδητες σκέψεις και η ανάλογη συναισθηματική ενέργεια που καθοδηγούν τις επιλογές μας, π.χ. σκεφτείτετε τις περιπτώσεις ανθρώπων με έντονες φοβίες και πόσο παράλλογες φαίνονται στο συνειδητό νου.

Από μία λιγότερο ακραία οπτική, όλες οι καταπιεσμένες, υποσυνείδητες σκέψεις και συναισθήματα επιδρούν πολύπλοκα στη συμπεριφορά μας. Σταδιακά, για παράδειγμα, σταματάμε να οδηγούμε, προτιμούμε να παίρνουμε ταξί. Είναι σαφές ότι δεν θυμόμαστε εκείνο το τραγικό ατύχημα που είχε γίνει στη γειτονιά μας όταν ήμασταν μόλις 5 χρονών. Οπότε θεωρούμε ότι η επιλογή μας είναι συνειδητή, ότι απλά είναι πιο εύκολο να παίρνουμε ταξί, ότι γλυτώνουμε το χρόνο για παρκάρισμα, ότι γλυτώνουμε έξοδα συντήρησης κ.λπ. Είναι σαφές ότι εκείνο το περιστατικό με το ατύχημα μπορεί να μην έχει απολύτως καμία σχέση με την απόφασή μας. Μπορεί όμως και να έχει.

Τι είναι αυτό που καθιστά την τεχνική του Breathwork τόσο αποτελεσματική και τόσο μα τόσο τέλεια και απολύτως ασφαλή; Ενώ ο ερπετοειδής εγκέφαλος χρησιμοποιεί την αναπνοή για να καταπιέσει την συναισθηματική ενέργεια ενός τραύματος, το Breathwork χρησιμοποιεί την αναπνοή για να απελευθερώσει τη συναισθηματική ενέργεια του τραύματος. Με άλλα λόγια χρησιμοποιεί την ίδια τεχνολογία που χρησιμοποιεί και ο εγκέφαλος. Χρησιμοποιούμε την Συνειδητή Κυκλική Αναπνοή για να ενεργοποιήσουμε το σύστημα επίβιωσης, να προσεγγίσουμε ξανά το τραύμα, να επανενεργοποιήσουμε και να εκφράσουμε όποια συναισθηματική ενέργεια και υποσυνείδητη σκέψη συνδέεται με αυτό, να τα απελευθερώσουμε και να κάνουμε χώρο μέσα μας για κάτι πιο ωφέλιμο.

Το Breathwork προέρχεται από το Rebirthing Breathwork, που δημιουργήθηκε από τον Leonard Orr, στην Αμερική, τη δεκαετία του 1970. Έκτοτε, όπως είναι φυσικό, έχει εξελιχθεί, έχει ενσωματεί σε διαφορετικές πρακτικές, έχει ερευνηθεί επιστημονικά και έχει καθιερωθεί ως ένας εξαιρετικά αποτελεσματικός μηχανισμός διαχείρισης τραύματος.